De rijke geschiedenis van Het Nutshuis

Wat heeft koning Willem I te maken met de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen? Welke link heeft die maatschappij weer met Het Nutshuis? En hoe zit het met die zware kluisdeuren in de kelder van het gebouw? Loop door onze tijdlijn heen en je komt van alles te weten over de bijzondere historie van Het Nutshuis en haar (oud-)eigenaren.

Afbeelding
Vergadering van de Maatschappij tot nut van het algemeen in de Oude Lutherse kerk in Amsterdam in 1791
1818

Oprichting Nutsspaarbank

Het is teveel eer om koning Willem I uit te roepen tot de initiator van de Nutsspaarbank, maar zijn goedkeuring en steun vormden een krachtige stimulans. De introductie van de Nutsspaarbank maakte een belangrijk deel uit van het pakket aan initiatieven dat de vorst en de staat ontplooiden om de armoede in het koninkrijk terug te dringen.

Afbeelding
Nutsspaarbankgebouw naar ontwerp van Paul Du Rieu
1895

Eerste kantoor Haagse Nutsspaarbank

De Haagse Nutsspaarbank is in haar bestaansgeschiedenis meerdere keren verhuisd. Het eerste kantoor dat de bank liet bouwen was gesitueerd op de hoek van het Westeinde in de Jan Hendrikstraat en heeft slechts enkele jaren gestaan, omdat de gemeente Den Haag besloot onder andere de Jan Hendrikstraat en Torenstraat te verbreden om zo het explosief groeiende verkeer in goede banen te leiden.

Afbeelding
1818
1921

Nieuw hoofdkantoor Haagse Nutsspaarbank

Na een lange en meerdere keren onderbroken periode van plannen en bouwen, werd op 17 december 1921 de Nutsspaarbank feestelijk geopend. Het monumentale pand op de hoek van de Jan Hendrikstraat en de Riviervismarkt deed van 1921 tot 1992 dienst als het hoofdkantoor van de Haagse Nutsspaarbank.

Afbeelding
1941
1941

Vrouwelijk personeel na 123 jaar welkom bij de bank

Maar liefst 123 jaar was de Nutsspaarbank een mannenbolwerk. De eerste vrouwen traden in dienst tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarna duurde het nog decennia voordat de eerste vrouw in het bestuur terechtkwam.

Afbeelding
1950
1950

Spekkie Spaarduit leert jeugd sparen

Lange tijd was de bank iets voor volwassenen. In de twintigste eeuw kwam daar langzaam verandering in. Spaarpotten van kinderen raakten vol. Het werd tijd de jeugd ervan te overtuigen hun centen en stuivers te storten bij de Nutsspaarbank. 

Afbeelding
1954
1954

Mobiele Service: de bank komt naar de mensen toe

Ruim vijftig jaar lang kwam de Haagse Nutsspaarbank naar de mensen toe. Eerst in de vorm van de rijdende bijkantoren en later met de Mobiele Service.

Afbeelding
1960
1960

Tastbare herinneringen aan de banktijd

Iedereen die bij de Nutsspaarbank spaarde, zal ze herkennen: de spaarbankboekjes. Het is een tastbare herinnering aan de banktijd waar veel spaarders van weleer nog altijd warme gevoelens bij hebben. Hetzelfde geldt voor de speciaal uitgegeven spaarpotjes.

Afbeelding
1963
1963

Opening kantoor Jan Hendrikstraat

De Nutsspaarbank groeide in de jaren vijftig uit haar voegen. Het bestuur begon daarom na te denken over een nieuw pand. De beoogde locatie was letterlijk om de hoek: aan de Jan Hendrikstraat.

Afbeelding
Voorgevel Riviervismarkt 4, Glashandel De Wolf in 1942, uit het Haags Gemeente Archief
1968

Van stenen woning tot statige ontvangstruimte van de bankdirecteur

De Nutsspaarbank bleef groeien en zich ontwikkelen. Er werden panden bijgekocht en het hoofdkantoor kreeg een nieuwe bestemming. In 1968 kocht de bank het monumentale buurpand: Riviervismarkt 4. En jaren later ook nummer 3. De beide gebouwen hadden toen al een lange geschiedenis die teruggaat tot de 14e eeuw.

Afbeelding
Guldens, biljetten worden geteld
1972

Op de fiets met plastic tassen vol geld

Geld van de bank werd niet altijd met gepantserde busjes van het ene naar het andere filiaal gereden. In onschuldiger tijden sprongen werknemers van de Nutsspaarbank met plastic tasjes vol geld op de fiets. Met tienduizenden guldens reden zij van het hoofdkantoor naar hun bijkantoor.

Afbeelding
1992
1992

Ontstaan van Fonds 1818

Toen de Nutsspaarbank ’s Gravenhage in 1992 fuseerde met de VSB Bank, hield de stichting achter de Nutsspaarbank hier een flink aandelenpakket aan over. Deze stichting werd later omgedoopt tot Fonds 1818.

Afbeelding
Voorkant van Het Nutshuis in Den Haag
2006

Het ontstaan van Het Nutshuis en de renovatie van het bankgebouw

Niemand had een idee hoe mooi Het Nutshuis, met name de Bankhal, uit 1921 was toen tachtig jaar later werd begonnen met een grondige renovatie van het gebouw. Originele details die door de jaren heen onder systeemplafonds en achter voorzetwanden waren verdwenen, kwamen tevoorschijn en werden in ere hersteld.